Uuencode i uudecode

Czym jest uuencode?

Uuencode (skrót od Unix-to-Unix encode) pochodzi z około 1980 roku, kiedy pliki kopiowano między komputerami z systemem Unix przez łącza UUCP, które przenosiły wyłącznie tekst. Zamienia każde 3 bajty na cztery wartości 6-bitowe i dodaje do każdej z nich 32, co daje drukowalne znaki od spacji do podkreślenia. Ponieważ systemy pocztowe często usuwały spacje na końcu wierszy, wartość zero zapisuje się jako grawis (`) zamiast spacji i tak też robi to narzędzie.

Plik uuencode ma stały układ:

• Wiersz nagłówka begin 644 name, gdzie 644 to uniksowy tryb pliku zapisany ósemkowo (właściciel może czytać i zapisywać, pozostali tylko czytać), a name to nazwa tworzonego pliku.
• Wiersze danych zawierające do 45 bajtów wejściowych. Każdy zaczyna się od znaku długości (32 plus liczba bajtów, więc pełny wiersz zaczyna się od M), po którym następuje do 60 zakodowanych znaków.
• Wiersz z pojedynczym grawisem, oznaczający zero bajtów, a po nim wiersz end.

Wraz ze znakami długości i znakami końca wiersza wynik jest o ok. 38% większy od danych wejściowych.

Uuencode dzisiaj

Przed pojawieniem się MIME uuencode był typowym sposobem wysyłania programów i obrazów pocztą e-mail oraz publikowania ich w Usenecie. W latach 90. zastąpił go Base64 z MIME: uuencode nie pozwalał określić typu zawartości, istniało kilka niezgodnych wariantów, a niektóre jego znaki interpunkcyjne były zmieniane przez bramy między systemami ASCII i EBCDIC. Właśnie z tego powodu powstał xxencode.

Dane uuencode wciąż można spotkać w archiwach poczty i grup dyskusyjnych, starszych skryptach powłoki i dawnych systemach. W nowych projektach używaj Base64, a w przypadku całych plików narzędzia Plik na Base64.

Uuencode w wierszu poleceń i w Pythonie

# Powłoka (GNU sharutils): plik wejściowy, a potem nazwa dla wiersza begin
uuencode photo.jpg photo.jpg > photo.uu
uudecode photo.uu

# Python: jeden wiersz do 45 bajtów naraz
import binascii
line = binascii.b2a_uu(b'hello', backtick=True)
binascii.a2b_uu(line)          # b'hello'

Stary moduł uu został usunięty w Pythonie 3.13, ale funkcje z binascii pozostały.